Anadolu uygarlıkları etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Anadolu uygarlıkları etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Pazar, Eylül 21, 2014

UNUTULMUŞ KRALLIK: ALALAH - THE FORGOTTEN KINGDOM: ALALAKH

Sergi Afişi
Ülkemizin güneyi ve onun da güneyinde, bu Sergi'deki resimaltlarından birinde de anlatıldığı gibi; son derece yoğun bir "uluslararası trafik" var... Herkes bu "trafik"! ile meşgul iken birileri de sessiz sedasız o toprakların altındaki uygarlıklarla meşgul... “Unutulmuş Krallık, Antik Alalah’ta Arkeoloji ve Fotoğraf” başlıklı Sergi de Hatay'daki Antik Alalah’ta 1936'dan 2014'e kadar yapılan kazılara ait görsel arşivi paylaşıyor. Beyoğlu'ndaki Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi’ndeki sergide İngiliz arkeolog Sir Leonard Woolley başkanlığındaki kazı fotoğraflarının yanı sıra serginin küratörlerinden Murat Akar’ın fotoğrafları da yer alıyor. 

Şu haritayı görünce insan zaman makinesine girmiş gibi oluyor ve bugünkü gündem ile milattan binlerce yıl öncesi arasında afallayarak gidip geliyor...

Bu arada İngiliz kazı başkanının koruma (!) altına alıp İngiltere'ye  götürdüklerinin arasında en önemlilerinden biri olan Kral İdrimi heykelini görüp, İdrimi'nin ağzından geleceğe yazılmış mesajı okuyunca MÖ 16. yy'da da MS 2014'de de temel çelişkinin neredeyse aynı olduğunu düşünüyorsunuz...

Kral İdrimi'nin, durmadan onlara saldıran Hititlerden yakınıp, halkını nasıl düze çıkardığına dair verdiği mesaj, aynı heykelin üzerine çivi yazısı ile yazılmış. Mesajın sonu, bu heykeli tahrip edecek olanları lanetleyerek bitiyor...
Heykel şu anda British Museum'da sergilenmekte... Kaidesi ise Hatay'da olduğu yerde duruyor.
Giderken iki parça halinde imiş, orada birleştirilmiş. Wooley'in bu kazılarda da hep yanında olan eşi de yaşama veda etmiş o sırada. İdrimi'nin laneti mi yoksa yakalandığı hastalık mı nedeni? Kimbilir...
Kazıların güncel fotoğrafları da çok ilginç. Bölge Sit alanı olduğu halde orada hatta kazı alanının içinde ikamete devam eden insan yaşamlarından, kaçak motor yağı trafiğinin kalıntısı plastik varil yığınlarına kadar kesitler/saptamalar var... 

Sergi metinlerinden alıntı:
Yakın Doğu Tunç Çağı arkeolojisinin kilit merkezlerden biri olan Antik Alalah (modern adıyla "Aççana Höyük"), Anadolu, Yakın Doğu ve Doğu Akdeniz Tunç Çağı (İÖ 2000-1300) kültürlerine ait bulguların açığa çıkarıldığı kozmopolit bir başkent olarak biliniyor. Orta ve Geç Tunç çağlarında Mukiş Krallığı’nın başkenti olan Antik Alalah’ın farklı dönemlerine ait kazı fotoğrafları kente karşılaştırmalı bir bakış açısı sunuyor. Koç Üniversitesi’nin akademik desteği ve Aslıhan Yener’in başkanlığında sürdürülen Aççana Höyük, Antik Alalah Kazısı, Türkiye’nin en geniş ve kapsamlı bilimsel arkeolojik kazılarından biri. 
Bir Not: "Sergi Adabı" 
Dün (20 Eylül 2014, Cumartesi, 15.00 suları) bu sergiyi gezerken etrafa hiç aldırmayan, bağıra çağıra hatta çömelip yere oturarak Güneydoğu Anadolu'ya yapacakları gezi planlarını tartışan hanımefendi grubuna ve uyaranlara sesini yükseltip "Tammamm, anladık, 3 kere özür diledik işte" diye bağıran "kabadayı beyefendi"! ye buradan selamlar! Her kim iseler... 

Perşembe, Şubat 14, 2013

"SANAT ve TASARIM AŞKI BESLER"

Detay

"Aşkın Damakta Kalan Tadı" Koymuşlar Festival'in başlığını... Cam Ocağı Vakfı, İstanbul Concept ve Pera Palas- Jumeriah, Istanbul... İlk etkinlik Pera Palas'ta, bu ayın sonuna kadar açık olan "Sanat Aşkı Besler" sergisi. Bu sergide uluslararası cam sanatçılarının İstanbul ve Anadolu'dan esinlenerek yaptıkları eserlerden bazıları ile Türk takı tasarımcılarının çalışmalarından örnekler yer alıyor...

"Tasarım Aşkı Besler" başlıklı diğer etkinlik "Address Istanbul"da. 8 Şubat'tan ay sonuna kadar sürecek o da. Festival 13 Şubat'ta  The Hall İstanbul'da "The Eternal Taste of Love Party" ile bir kutlama da yaptı.
Festival duyurusu
  
5 yıl önce küçük bir sergi yaklaşımı olarak başlayan festival, geçen zaman içinde yoğun ilgi görerek büyümüş. Küratör Işık Gençoğlu, 14 Şubat’a bir alternatif olmadıklarını Aşkın Damakta Kalan Tadı Festivali’nin, ulusal kültürü yansıtan bir etkinlik olduğunu ve uluslararası bir platforma taşımak istediklerini söylüyor. Gençoğlu;

"Bizim için aşk, bütün bir aya yayılan ve sadece karşı cinse duyulan aşk olarak tanımlamadığımız, her alanda, her şekilde güzel duyguların en iyi ifade şeklidir” diyor...
Sezgin Sander- "AnaTanrıça"
"Aşk Besler" temasıyla düzenlenen festival kapsamında Pera Palace Hotel Jumeirah'da açılan Sanat Aşkı Besler temalı sergide, Cam Ocağı Vakfı'nın özel koleksiyonunda yer alan ödüllü cam sanatçılarının İstanbul'dan ilham alarak yaptıkları eserler ile Türkiye'nin takı tasarımcılarının çalışmaları yer alıyor. "Tasarım Aşkı Besler" temasıyla ise "AdressIstanbul"da 60'dan fazla ulusal ve uluslararası sanatçı ve tasarımcının eserleri sergileniyor. Birçok etkinliğin ve partinin düzenleneceği Festival, Şubat sonuna kadar devam edecek.  
Türk takı tasarımcılarının eserleri arasında Sezgin Sander'in Anadolu bereket tanrıçaları olarak adlandırdığı heykelcik ve takılara başka türlü hayran olduk. Bir nevi "ilk görüşte aşk" hali...

Aslında bir psikolog olan Sander, Muş'un İstasyon köyü dahil Anadolu'nun çeşitli yörelerinde öğretmenlik, ‘‘Çevre sorunlarının etkisi ve öğrenme güçlüğü’’ konusunda bilimsel araştırmalar yapmış bir aydın kişi. Düsseldorf'da ‘‘öğrenme güçlüğü olan çocuklarda resimle tedavi eğitimi’’ çalışmaları ve öğretmenlik, İstanbul Fransız La Paix Hastanesi'nde sanatla teşhis ve tedavi uygulamaları ve araştırmalar çok renkli yaşamından bazı kesitler... Son yıllarda kendini tümüyle sanata vermiş. Tasarımları İKSV Tasarım Mağazasından MOMA'ya kadar uzanıyor.
Biz tanrıçaları seyre dalmışken, yanımıza gelen Sezgin Hanım, "aslında onlar pancar çapası" demez mi! Açıklıyor sonra:

“Demire ve demirden araçlara olan tutkum ilk pancar çatalını bulduğum an başladı. Ana tanrıçamı bulmuştum sonra zamanla üç ana tanrıça figürüm oldu.  Uzun  boylu, hafif kalçalı ve geniş kalçalı. Sonrada bulduğum bütün parçalarla dost oldum. Onlar benim topraktan gelen geçmişim oldular. Bu aletler sonraki kuşaklarca eski sayılarak kullanılmadılar. Ama teknoloji ne kadar gelişse de bu aletleri de arada hatırlamak gerekir sanırım. Bugün toprak ve tohum gözden düşürüldüler. Burhan Oğuz'un derlediği gibi 'Tohumu topraktan üstün tut.' 'Tohumun soylu, ekinin boylu olsun" atalardan günümüze gelmiş güzel alıntılar değilmi?”

Sonra uzun bir sohbete dalıyoruz onunla. Laf lafı açıyor, derken Sezgin Hanım'ın Tuncel Kurtiz'in kardeşi olduğu farkedilince Mehmet Tansuğ da çocukluklarında  komşu olduklarını hatırlıyor. Çok sevinip o günlere dönüyorlar... Ezcümle sanat ve tasarım yalnız aşkı değil başta dostluk olmak üzere insani herşeyi besliyor...


Pazar, Nisan 22, 2007

RASİM'İN KADINLARI...

Rasim Konyar'ın "sıcak kadınları" teker teker, birer ikişer ve kalabalık gruplar halinde ağaçlara tırmanmaya başlamış. Yanlarına bereket simgesi narlarını da alarak... "Ağaç Heykeller" serisinde onları çevrimiçi izleyebilirsiniz...

Dün, -aynı zamanda bizim PDA'nın "Şile karargahı"! olan evin yakınındaki- atölyesinde onların daha farklı yolculuklara hazırlandıklarını da gördük. Ama resim çekmeye izin yoktu! O yüzden başka ipucu da veremiyorum, kusura bakmayın!

Rasim'in bu kadınlarını çok severim. Çünkü onlar bana yalnızca uygarlıkların ve dahi "Avrupa'nın anası" Anadolu'yu çağrıştırmakla kalmaz, bir tür "bedenle barışma" sinyalleri de yollarlar.

Bu arada Ağaçlar Serisi'nden bir grup, Kızıltoprak Sanat Galerisi'nde 5 Mayıs'a kadar sergileniyor. Kaçırmayın!

(Galeri adresi: Rüştiye Sok. No:47 Kızıltoprak, Kadıköy, 0216 418 3806- Pazartesi kapalı, diğer günler 11.00-19.00 arası, Pazar 14.00-18.00 arası açık.)

Pazar, Ocak 14, 2007

NİĞDE KARATLI’DA ANTİK MEZARLAR





Aşağıdaki metni Sayın Fethi GÜRER e-posta ile yollamış bugün... "Elinize sağlık" diyerek aynen sunuyorum:






Güneş’in ilk ışıklarıyla yola çıktım. Amacım, Niğde Karatlı ve Dikilitaş bölgesi’ndeki kaya mezarları görmekti. Gerçekten bilen, gören için Niğde uçsuz bucaksız tarihi zenginliklerle dolu. Niğde- Kayseri yolundan sağa dönüş yaparak sağlı sollu etrafında patates tarlalarının uzandığı asfalt yoldan Merkeze 36 kilometre uzaklıktaki Karatlı Kasabası’na ulaştım. 1989 yılında belediye olan kasabada, belediye hizmet binası önünde bize rehberlik edecek olan Bülent Yılmaz ile buluştuk.
Bizans, Roma hatta daha ötesinin bölgede yerleştiğine dair çokça veri vardı. Kiminde kamyonetle yol aldık, kiminde tarlaları aşarak yürüdük.
Karatlı Kasabası’nın orta yerinde Romalılardan kalan tarihi kale ilk durağımız oldu. Kaleden geriye çok az bir bölüm kalmıştı. O kısımdaki surlarda duvar olarak kullanılıyordu. Görkemli olduğu kalıntılarından anlaşılan kalenin tamamı yıkılmıştı. Ayakta kalan çok az bir sur parçasının çevresi temizlenip bir pano koyularak kalıntı olarak yaşatılma şansı hala var. Dikkatlice bakınca kale surlarındaki taşlar Kemerhisar’daki Tyana kemer taşlarına benziyordu.
Kale ile ilgilendiğimizi gören vatandaşlar yanımıza geldi. Birçok değişik hikaye anlattılar. Hemen yanında bir yıkıntı göstererek, bu bölgede define çıktığını söylediler. Kale taşları çevredeki evlerde duvar taşı olarak kullanılmış. Niğde bölgesinde ovada kurulu izleri kalan tek yapı olan kalenin yakınında bir yıkıntıya doğru yürüdük. Manastır olduğu söylenen yapıda yerle bir olmuştu. Yıkıntılar içinde bir kovuk görülüyordu. Bu yapıdan açılan bir giriş ile metrelerce uzanan bir yeraltı şehrine ulaşıldığını söylediler. Giriş ağzını temizledik ama içine girmeye cesaret edemedik.
Karatlı kalesi, manastır ve çevredeki evler dikkate değer yapılardı. Birkaç ev resmi çekince kasabalının biri “aman hemşehrim fazla çekme, define var diye gece evi yıkarlar” dedi. Bölgedeki durumu anlatan en iyi söz işte bu cümlede gizli idi.
Karatlı Kasabası kaya mezarlarının olduğu yere doğru yola devam ettik. Kayardı’yı geçtikten sonra çıkış yönünde uzanan vadi de çok sayıda kaya mezarı karşımıza çıktı. Kasabanın güney batısında yer alan bölgede vadinin iki yanında kaya mezarları dikkat çeker biçimde görülüyordu. 15 tane kaya mezar ilk göze çarpanlardı. Gördüğümüz kadarıyla bu vadi bir dere yatağıydı ve zaman içinde dolmuş, vadi özelliğini yitirmiş. Temizlendiğinde mutlaka daha çok kaya mezar açığa çıkabilir düşüncesi ile çevreye baktım. Vadinin güney yamacında 11 kuzey yamacında 4 kaya mezar girişi vardı. Bir kaya mezar havaya uçurulmuş, anlaşılan bir şeyler aranmış keza çevrede çok sayıda yer oyulmuş, kaya mezar içleri de talan edilmişti. Vadide kasabaya yakın bölgedeki Kaya mezarın birisi diğerlerinden farklı olarak iki katlı idi. Sanıyorum, dönemin önemli kişilerinden birisine ait bir mezar olsa gerek. Kaya mezar kapıları kare ya da dikdörtgen ve bazıları kemerli yapılmış, bir kişinin gireceği genişlikte. Kayalara oyularak yapılan mezar içlerinde kiminde iki kiminde üç mezar yeri, oturma alanı ve bazılarında da duvara yapılmış çizimler vardı. En ilginç olanı görülür durumda kalan dağ keçisini kovalayan köpek figürü olandı. Aşı boyası ile çizilen bu resim fotoraflanacak kadar günümüze gelen önemli bir değerdi.
Her Kaya mezar girişlerinde farklı işaretler bulunuyor. Bu işaretler belli ki bir şeyleri anlatıyor. Kayalık alan üzerinde yer alan ana kayaya oyulmuş mezar yerleri de vardı. Ne yazık ki; Niğde genelinde olduğu gibi kaçak kazı yapanlar tarafından bölge talan edilmişti. Roma döneminden kaldığı varsayılan kaya mezarlar görülmeye değer dünü anlatan belgeler.
Kaya mezarları için gezi yolları yapılması, tanıtım panoları koyulması ve ilgi çekecek tanıtımlar yapılması gerekirdi.

Kaya mezarların olduğu vadiden bir kilometre ötede kasaba mezarlığı var. Bu alanda eski dikili mezar taşları da ilginç, üzerlerinde bir işaret yok ama farklı özellikte dikili taşlar var. Yolumuza devam ediyoruz. Şifan(yulaf) ekili tarlalardan araç ile gidemez olunca yürüyerek lahitleri andıran mezar taşlarının bulunduğu bölgeye gidiyoruz. Gördüklerimiz şaşkınlığımızı artırıyor. Karatlı Tatarlar Mezarlığı olarak tanımlanan alan 24. 01. 1991 tarihinde 947 sayılı karar ile Tarihi sit alanı olarak belirlenmiş, Ne yazık ki Sit alanın korunmadığı gibi bir bölümü yok edilip bir de verici direği dikilmiş. Duvar ile çevrili alanda 20’den fazla lahit taşını andıran mezar yeri var. Bazılarında bulunan şekiller, yazılar ve Semboller Hitit dönemindeki işaretlere benziyor. Bir tek farklı taş ise Osmanlıca yazılı bir mermer taşı. Bu taşın bulunduğu yerden alındığı ancak kendiliğinden sonra tekrar geldiği anlatılıyor. Bölge halkı tarafından orada yatanın önemli bir zat olduğuna inanılıyor. En azından bu sayede mezar taşı parçalanmaktan kurtulmuş.
Çevrede kaçak define avcıları tarafından oyulmuş yerler var. Taşların çoğu yerinden oynatılmış. Kiminin mezarları dahi parçalamış. Birden çok çocuk mezarı da o arada dikkat çekiyor. İlginç bir durumda bu tarihi mezar alanına yeni cenazelerinde koyuluyor olması. İnanılır gibi değil. Kapısı olmayan duvardan girişe müsait bu alanda da yağma var.
Niğdenin bilinmeyen bir yüzünü daha ilgi ile geziyoruz. Amasya’daki kaya mezarlarına benzeyen ama bilinmeyen, tanıtılmayan kaya mezarlarından sonra talan edilmiş lahiti andıran mezar taşları ile üzüntüyü yaşıyoruz. Bir il bu denli sahipsiz kalır mı?
Karatlı Kasabası’ndan rehberliğimizi yapan Bülent Yılmaz’a ‘kuş figürleri olan’ mezarlığı soruyoruz. ‘O yer ovada’ diyor ve kasabanın içine geri dönüyoruz. 5 bin nüfuslu bir belediye olan kasabada bu sefer ovada yol alıyoruz. Otomobil ile gidilemediği için kamyonetle yola devam ediyoruz. Patates tarlalarını aşıyoruz. Yollar çamur. Zor bir yolculukla önce Kırkgöz Mağaralarına ulaşıyoruz. Çevrede onlarca yeraltı yapısı var. Bu bölgede batık bir kent karşımıza çıkıyor. Bir giriş yeraltı şehrine açılıyor. Girenlerin bir süre sonra koşullar nedeni ile geri döndüğü bu yeraltı şehri dışında çok sayıda odalı yapı var. Yeraltındaki yapıların hemen yanındaki kayalara oyulmuş kağnı izlerinin yer aldığı İpek Yolu olduğu söylenen yol net olarak görünüyor. Bölge inceleme araştırma ve ilgi için bekliyor. Kalıntıların birinden diğerine geze geze yoruluyoruz. Duvarlarda şekil yok ama kimi tahripte edilmiş olsa onca yerleşim alanı bölgede yer alıyor. Daha önceki lahit mezarları andıran taşlarla yapılmış mezarlığa ulaşıyoruz. İnanılır gibi değil ama bu yerde belediye sondaj vurmuş ve ağaçlandırma çalışmaları yapıyor. Oysa kimi lahit taşları toprağa gömülü duruyor. İçlerinden birisindeki kuş kabartmaları dikkat çekiyor. Çevredeki her lahit birbirinden farklı ama hepsi altı oyulmuş, yer değiştirmiş. Burada da mezarlar açılıp içinde bir şeyler aranmış, taşları ise taşımak olası olmadığı için bırakmışlar.
Bu arada köylüler de bizi defineci sanarak etraftaki tarlalardan yanımıza geliyorlar. Resim çektiğimizi görünce rahatlıyorlar. Öylesine talan edilmiş ki çoğu lahit yerinden oynatılmış. Bu arada köylüler patates tarlalarından toprağı sürerken halen kemik çıktığını anlatıyorlar. İki lahit mezar taşından oluşan alanın da etrafı çevrilmiş ama kapısı yok.
Bölgede mutlaka çok kapsamlı bir kazı ile araştırma yapılırsa inanılmaz bulgulara erileceği görünenlerden anlaşılıyor.

Niğde Müzesine en azından üzerinde şekiller olan mezar taşları taşınarak yazıları incelenip, bahçede bu ve bunlara benzer mezar taşlarının bulunduğu bir alan oluşturulamaz mı? Çünkü Dikilitaş ile Karatlı’da yer alan bunca kaya mezar ve o döneme ait bilgilere Niğde ile ilgili yazılmış kaynaklarda rastlamak olası değil. Bu nedenle ciddi bir araştırma yapılması gerekiyor. Lahitlerdeki semboller incelenerek geçmişle ilgili detaylı bilgiye erişilebilir.
Hitit dönemi sembollerini andıran bu eserler incelenebilir. Sonradan konduğu anlaşılan Osmanlıca mezar taşı dahi okunduğunda bir özelliğin açığa çıkması bakımından önemlidir.
Mutlaka inceleme ve araştırma yapılmayı bekleyen bölgeden; ilgisizlikten yok olup giden tarihi düşünerek üzüntüyle ayrıldım. Umarım bu ve benzeri alanlarda gerekli çalışmalar kısa sürede başlatılır.



X X X X X